CYKL ŻYCIA ZESPOŁU

Każdy Zespół przechodzi określony cykl składający się z czterech etapów: formowanie, ścieranie, normowanie, działanie. To na jakim etapie znajduje się aktualnie zespół, determinuje jego skuteczność – oczywiście im dłużej zespół ze sobą współpracuje, tym lepsze efekty osiąga.

Kształtowanie się (Forming)

Członkowie wywierają na sobie pierwsze wrażenia, określają wzorce zachowań, przydzielają poszczególnym osobom role. Ustalenie i zrozumienie przez wszystkich wspólnego celu oraz wypracowanie obowiązujących norm i metod pracy. Członkowie zespołu nie są jeszcze skłonni do otwartego wyrażania swoich uczuć
i cel pozostaje ciągle niejasny. Reguły postępowania nie są zdefiniowane.

Typowe zachowania:

  • Niepewność, niepokój u poszczególnych członków grupy. Poszukiwanie bezpieczeństwa i komfortu u osoby, która wydaje się wiedzieć najwięcej. Członkowie grupy skupiają się na liderze i unikają odpowiedzialności. Poszukują akceptacji i swojego w niej miejsca.

Rola Menedżera:

  • Określ jasno cele i wymagania – standardy  (realne, mierzalne, bliskie), zachęcaj do rozmawiania i wygłaszania opinii, podsuwaj pomysły, służ radą, wsparciem, pomocą, nie daj się wciągać w emocjonalne dyskusje.

Burza (Storming)

Zmierzając do wykonania zadania ujawniają się wewnętrzne konflikty. Członkowie zespołu są bardziej otwarci, uważnie słuchają i poznają się nawzajem. Władza przydzielonego grupie przywódcy nie jest ugruntowana.

Typowe zachowania:

  • Uczestnicy wymieniają poglądy między sobą, pojawiają się różnice zdań
    i konflikty. Członkowie są nadkrytyczni.
  • Jedni członkowie w takich „starciach” uczestniczą, inni obserwują rozwój sytuacji i zabierają głos. Nieufność i frustracja może nieraz dominować.
  • W momencie, w którym wiadomo która opcja zwycięży, poszczególnym osobom udzielane jest wsparcie, które prowadzi do wyłaniania się podgrup i różnicowania na „nas” i „ich” zaczyna wyłaniać się rys wspólnego celu.

Rola Menedżera:

  • Obserwacja zespołu, obiektywizm, sprawiedliwa ocena (wszyscy wg jasnych i znanych kryteriów), dzielenie się władzą i kontrola wykonania zadania,  koordynacja zachowania rozbrajającego zespół.

Normalizacja (Norming)

Wstępując do trzeciej fazy, konflikt wewnątrz zespołu został już rozwiązany, poprzez relacje interpersonalne kształtują się nowe normy.  Zespół konsoliduje się, przystępuje do realizacji zadania, mając już jasno wytyczony cel. Pojawia się wspólny język, „skróty myślowe”, humor.

Typowe zachowania:

  • Członkowie zaczynają akceptować to, że każdy z nich ma prawo być inny, odkrywają, że różnice są źródłem kreatywności. Członkowie grupy zwracają uwagę i kontrolują cechy i zachowania, które mogą przeszkadzać grupie. Łatwiej przyznają się do błędów.
  • W realizacji celu każdy z członków grupy stara się zaoferować swoje możliwości i umiejętności służące osiągnięciu wspólnego celu, kontroluje również braki mogące przeszkodzić w jego osiągnięciu. Członkowie nabierają pewności siebie.

Rola Menedżera:

  • Tworzy sytuacje sprzyjające integracji: szczerze omawiaj sporne zagadnienia, pomagaj osobom sygnalizującym trudności – mentoring, nagradza zachowania integrujące zespół.

Wykonanie (Performing)

Zespół jest już dojrzały, członkowie są elastyczni i odczuwają wspólną odpowiedzialność za wykonanie zadania. Rozwiązania są wdrażane po rozważeniu wielu możliwych opcji, ponieważ każdy otwarcie wyraża swoje opinie, akceptuje wkład jednostek w prace grupy. Wzrasta zaangażowanie.

Typowe zachowania:

  • Członkowie grupy obserwują interakcje między sobą i stać ich na refleksję odnośnie ich przebiegu. Zespół świadomie ocenia przebieg i jakość swojej pracy. Na tej podstawie naprawia błędy i wprowadza ulepszenia.
  • Członkowie zespołu czują się odpowiedzialni nie tylko za zadanie, ale i za swoich współpracowników. Namawiają innych do pracy w tym miejscu. Pojawia się silne poczucie przynależności.

Rola Menedżera:

  • Delegowanie uprawnień, zmniejszanie zakresu kontroli, opieranie postępowania na zaufaniu, czuwanie nad wykonaniem zadań
    i dotrzymaniem terminów, a mniej nad sposobami wykonania.

Oczekiwania Członków Zespołu

W trakcie każdego z etapów pracy zespołowej Członkowie Zespołu mają inne oczekiwania. Bardzo ważne jest, aby Menedżer potrafił prawidłowo dostrzec
te oczekiwania i odpowiednio dostosować swoje decyzje i działania menedżerskie.

Formowanie:
Akceptacja i wzajemne zaufanie
Poczucie bezpieczeństwa
Znajomość zasad i reguł współpracy
i uczestnictwa w grupie
Jasny podział odpowiedzialności
i decyzyjności
Znajomość kierunku (celu) pracy

Ścieranie się:
Utożsamienie się z kierunkiem pracy grupy przez jednostki
Możliwość przedefiniowania celów i ról w zespole
Możliwość wpływu na organizację pracy

Normowanie:
Potrzeba przynależności do grupy
Zgoda na cele, role, strukturę pracy
Zwiększone współdziałanie i branie odpowiedzialności
Nastawienie na współdziałanie
Kontynuacja dbałości o relacje i zaufanie

Działanie:
Klarowne podejmowanie decyzji przez wyznaczone autorytety
Skupienie na wykonywaniu zadań
Chęć nowych wyzwań
Uczenie się i otwartość na informację zwrotną
Potrzeba uznania sukcesu i osiągnięć